🌙 Maanstand
Bekijk op de satellietkaart waar de maan opkomt en ondergaat, de huidige maanfase, verlichtingspercentage en maanleeftijd. Schuif door de dag om de maanpositie op elk moment te zien.
Wat zie je op de kaart?
De interactieve kaart hierboven toont de exacte maanpositie boven dit adres. Elke lijn en elk vlak heeft een betekenis:
🌙
Lichtpaarse lijn — Maanopkomst
Toont de exacte richting van waaruit de maan opkomt op de geselecteerde dag.
🌛
Donkerpaarse lijn — Maanondergang
Geeft aan in welke richting de maan ondergaat. De maan verschuift elke dag circa 50 minuten.
☾
Lavendelkleurige lijn — Huidige positie
De dikke lijn wijst naar waar de maan nu staat (of op het geselecteerde tijdstip).
🟠
Paars vlak — Maanboog
Het gearceerde vlak toont het volledige pad dat de maan vandaag aflegt van opkomst tot ondergang.
Maanfasen begrijpen
De maan doorloopt elke 29,5 dagen een volledige cyclus van nieuwe maan tot volle maan en terug. Bij nieuwe maan staat de maan tussen de aarde en de zon — de verlichte kant is van ons afgewend. Bij volle maan staat de aarde tussen de zon en de maan, en zien we de volledig verlichte kant.
Tussen deze uitersten zien we wassende (toenemende) en afnemende fasen: sikkel, eerste kwartier, wassende maan, volle maan, afnemende maan, laatste kwartier, afnemende sikkel. De maanfase bepaalt ook wanneer de maan zichtbaar is: een nieuwe maan staat overdag aan de hemel, een volle maan juist ’s nachts.
Maanpositie en getijden
De positie van de maan heeft directe invloed op de getijden. Wanneer de maan en de zon op één lijn staan (bij nieuwe en volle maan), zijn de getijdenverschillen het grootst — dit noemen we springtij. Bij eerste en laatste kwartier staan zon en maan haaks op elkaar, wat leidt tot kleiner getijdenverschil (doodtij). De afstand van de maan tot de aarde (perigeum vs. apogeum) versterkt of verzwakt dit effect.
Veelgestelde vragen
Waarom komt de maan elke dag later op?
De maan draait in dezelfde richting als de aarde, maar langzamer. Elke dag moet de aarde iets extra draaien om de maan weer op dezelfde positie te zien. Daardoor verschuift de maanopkomst gemiddeld 50 minuten per dag.
Wat bepaalt de maanfase?
De maanfase hangt af van de hoek tussen de zon, de maan en de aarde. Naarmate de maan rond de aarde beweegt, verandert de hoek en daarmee het deel van de maan dat door de zon wordt verlicht en dat wij kunnen zien. Een volledige cyclus duurt gemiddeld 29,53 dagen — de synodische maand.
Wat is het verschil tussen perigeum en apogeum?
De maan beweegt in een elliptische baan rond de aarde. Het dichtstbijzijnde punt heet perigeum (circa 356.500 km), het verste punt apogeum (circa 406.700 km). Bij perigeum lijkt de maan groter en helderder — een zogenaamde supermaan. Bij apogeum is de maan kleiner aan de hemel.
Heeft de maan invloed op getijden?
Ja, de maan is de belangrijkste oorzaak van getijden. De zwaartekracht van de maan trekt het water op aarde aan, waardoor er een getijdengolf ontstaat. Bij volle en nieuwe maan (springtij) zijn de getijdenverschillen het grootst. Bij kwartier-maan (doodtij) zijn ze het kleinst.
Kan de maan overdag zichtbaar zijn?
Ja, de maan is regelmatig overdag zichtbaar. Rond eerste kwartier staat de maan ’s middags en ’s avonds aan de hemel. Rond laatste kwartier is hij ’s ochtends te zien. Alleen rond volle maan is de maan voornamelijk ’s nachts zichtbaar, en rond nieuwe maan is hij niet te zien.
Hoe nauwkeurig is deze maancalculator?
De berekeningen zijn gebaseerd op astronomische formules en zijn nauwkeurig tot enkele minuten voor maanopkomst en maanondergang. De maanfase en verlichtingspercentage zijn nauwkeurig tot op een halve procent. De afstand is nauwkeurig tot circa 1000 km.
